Zwolle

Van Toerisme

Klikt u hier voor leuke uitjes in Zwolle
Zwolle is de hoofdstad van de provincie Overijssel en tevens hanzestad. Zwolle ligt aan de IJssel, het Zwarte Water en aan de Overijsselse Vecht. De stad ligt aan de rand van de landstreek Salland. De gemeente telt 114.544 inwoners en heeft een oppervlakte van 111,33 km².

Inhoud 1 Geschiedenis 2 Blauwvingers 3 Sport 4 Bezienswaardigheden

[bewerk] Geschiedenis

Zwolle op een kaart uit 1543Zwolle is in de Middeleeuwen ontstaan op een dekzandrug tussen de IJssel en de Overijsselse Vecht aan het riviertje de Aa. Dit was een hoger gelegen en bewoonbare plek in het verder moerassige landschap. Zo'n plek werd destijds een 'suolle' genoemd, hetgeen later verbasterde tot Zwolle.

Deze dekzandrug is nog altijd zichtbaar door de hoogteverschillen in de stad. Zo ligt de Sassenstraat hoger dan het Grote Kerkplein. Het hoogteverschil is het duidelijkst in de passage tussen de Voorstraat en de Melkmarkt. Hier zijn traptreden aangelegd om het hoogteverschil op te vangen.[1]

De oudste sporen van bewoning stammen uit de jonge steentijd. Rondtrekkende stammen bewoonden toen de dekzandruggen. In sommige bronnen worden deze stammen ook wel aangeduid als het Isala volk, naar de Latijnse naam van de IJssel.

Bij de aanleg van Ittersumerbroek, een wijkgedeelte van Zwolle-Zuid, zijn in 1993 grondsporen gevonden van twee paalcirkels uit de bronstijd. Deze worden ook wel het Woodhenge van Zwolle genoemd.

Stadszegel uit 1295 met afbeelding van Sint-Michael die een basilisk doodt.De oudste schriftelijke vermelding, uit 1040, spreekt over een aan Sint Michaël gewijde parochiekerk. In 1230 kreeg Zwolle van haar landheer de Utrechtse bisschop Wilbrand van Oldenburg stadsrechten als dank voor hulp bij het bouwen van een burcht in Hardenberg. Dit naar aanleiding van de Slag bij Ane.

In 1438 verkreeg Zwolle stapelrecht van bisschop Rudolf van Diepholt.[2] De keizer van het Heilige Roomse Rijk bevestigde in 1448 de stadsrechten van Zwolle door de stad op te nemen onder de steden van het Duitse Rijk. Zwolle trad als handelsstad toe tot de Hanze en was in de vijftiende eeuw, de bloeitijd van de stad, het centrum van de Moderne devotie, een religieuze beweging die zich op initiatief van Geert Grote, aanvankelijk vanuit Deventer, maar later vanuit Zwolle over een groot deel van Europa uitbreidde.

Tijdens de tijd van de Republiek had Overijssel geen echte hoofdstad, de staten bestond uit afgevaardigde van Deventer, Kampen, Zwolle en het Overijsselse Ridderschap. De vergaderingen vonden afwisselend plaats in een van de drie steden. Pas in de Franse tijd kreeg Zwolle de status van hoofdstad, eerst van het Departement van de Oude IJssel, daarna van het Departement Overijssel en na de annexatie door het Eerste Franse Keizerrijk, van het Departement Monden van de IJssel of Bouches-de-l'Yssel. Na het vertrek van de Fransen werd Zwolle hoofdstad van de provincie Overijssel.

In 1837 werd op de Grote Markt de laatste doodstraf in Zwolle uitgevoerd. De uit Wijhe afkomstige Albert Wetterman werd tot deze straf veroordeeld vanwege de moord op zijn vrouw Gerritdina Lankhorst.

Het Oorlogsmonument Zwolle op 14 aprilIn de Tweede Wereldoorlog werden 499 joodse inwoners van Zwolle door de bezetter weggevoerd en in concentratiekampen omgebracht. Ook zijn er op diverse plaatsen in de stad mensen gefusilleerd die zich op enigerlei wijze verzetten tegen de bezetter. Diverse monumenten in de stad herinneren hieraan, zoals het Monument aan de Meppelerstraatweg en Monument op de schietbaan Berkum. In het Ter Pelkwijkpark staat het Oorlogsmonument Zwolle dat de herinnering wakker moet houden aan alle Zwollenaren die in de Tweede Wereldoorlog om het leven zijn gekomen als gevolg van oorlogshandelingen. Zwolle werd op 14 april 1945 door Canadezen bevrijd.

[bewerk] Blauwvingers

Zwollenaren worden ook wel Blauwvingers genoemd. In de Middeleeuwen bestond er een flinke rivaliteit tussen de steden Zwolle en Kampen. Men maakte elkaar het leven zo moeilijk mogelijk: Zwollenaren werden beroofd, het vee van de Kampenaren werd gestolen.

De Zwollenaren hadden een scheldnaam voor de Kampenaren: Kampersteuren. Tot nu toe was er voor de Zwollenaren nog geen scheldnaam. Dit kwam pas toen, ten tijde van een wapenstilstand, Zwolle het klokkenspel uit de verbrande toren te koop aanbood aan Kampen. De Kampenaren gingen hiermee akkoord, echter alleen als zij mochten bepalen hoe het bedrag werd betaald. Op een dag kwamen er wagens met geld: stukken van vierduiten. De Zwollenaren kregen blauwe vingers van het tellen. Blauwvingers werd daarom de scheldnaam voor de Zwollenaren.

Tegenwoordig beschouwen de Zwollenaren de naam als een geuzennaam. Ieder jaar worden er zogenaamde Blauwvingerdagen georganiseerd. Op deze dagen is er markt en zijn er allerlei activiteiten.

[bewerk] Sport

In Zwolle wordt door verschillende ploegen topsport bedreven. In het Oosterenkstadion wordt betaald voetbal gespeeld door FC Zwolle. Deze voetbalploeg heeft zowel in de eredivisie als eerste divisie gespeeld.

Landstede Zwolle komt uit in de eredivisie voor het basketbal. De Volleybalclub Landstede Zwolle komt uit in de eredivisie voor het volleybal.

De Ster van Zwolle, meestal op de eerste zaterdag in maart, is de jaarlijkse opening van het wielerseizoen in Nederland. Sinds 1999 wordt in augustus, kort na de Tour de France, het Peperbus Profspektakel met bekende Tourrenners in de Zwolse binnenstad gehouden.

Er wordt al sinds 10 december 1902 hockey gespeeld in Zwolle. De ZMHC is een van de oudste hockeyverenigingen van Nederland en de grootste van Zwolle. Op het sportcomplex De Pelikaan, gelegen langs de A28, wordt naast hockey ook voetbal, tennis en korfbal gespeeld. Tevens wordt er paard gereden. Het Sportcomplex De Pelikaan maakt deel uit van de sportboulevard Zwolle.

[bewerk] Bezienswaardigheden

In Zwolle zijn veel oude en monumentale bouwwerken bewaard gebleven. Er is een actieve historische vereniging die zich inzet voor behoud en reconstructie van oude gebouwen en stadsgezichten. Hierdoor heeft Zwolle een goed geconserveerde oude stadskern binnen haar grachten.

Religeuze gebouwen

• Basiliek van Onze Lieve Vrouwe Tenhemelopneming, een Middeleeuwse kruiskerk uit 1394 aan de Ossenmarkt.
• Peperbus, een Laatgotische toren uit 1454 behorende bij de Basiliek van Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming.
• Grote of Sint-Michaëlskerk, een driebeukige hallenkerk uit 1406 in de stijl van de Nederrijnse gotiek.
• Gereformeerde Zuiderkerk, gebouwd in 1923 naar een ontwerp van architect J.H. van der Veen.

Verdedigingswerken

• Restanten van de stadsmuur die in vroeger tijden de gehele stad ommuurde. Oorspronkelijk waren er 23 torens opgenomen in de muur.
• Sassenpoort, de enig geheel bewaard gebleven poort van de oorspronkelijk zes poorten in de stadsmuur en van buitengewoon (inter)nationaal cultuurhistorisch belang.
• Diezerpoort, een poort uit 1475 waarvan restanten bewaard zijn gebleven.
• Steenpoort, een stadspoort uit 1488 waarvan restanten bewaard zijn gebleven.

Molens

Er zijn in Zwolle twee molens bewaard gebleven.

• Molen De Passiebloem, een achtkantige stelling-oliemolen met voorraadschuren uit 1776.
• Windesheimer molen, een windkorenmolen uit 1747.

Bruggen

• Pelserbrugje, een wipbrug uit 1686, maar in 1974 opnieuw gebouwd.
• IJsselbrug, een stalen boogbrug uit 1947 over de IJssel.
• Mastenbroekerbrug, een architectonische brug uit 1998.
• Twistvlietbrug, een brug uit 1999 die de woonwijken Holtenbroek en Stadshagen met elkaar verbindt en enkel toegankelijk is voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer.
• Hogespoorbrug.
• Stenen Pijp, deze verbindt de oude binnenstad met de Diezerpoort.

Begraafplaatsen

• Begraafplaats Meppelerstraatweg uit 1824 met graven van Rhijnvis Feith en Johannes ter Pelkwijk.
• Rooms-katholiek kerkhof uit 1841 met een gietijzeren kruisbeeld uit 1853 en een oude muur waarop onder meer de muurvaren groeit.
• Joodse begraafplaats uit 1885.
• Begraafplaats Kranenburg, een algemene begraafplaats die in 1933 in gebruik werd genomen, omdat er ruimtegebrek was ontstaan op Begraafplaats Meppelerstraatweg.
• Begraafplaats Bergklooster op de plek van het oude klooster van de kloosterorde gesticht door Thomas a Kempis.

Uitgaan

• Bioscoop De Kroon, een bioscoop waarvan de eerste verstiging in 1911 werd geopend in de Diezerstraat.
• Maagjesbolwerk, een bastion met 66 appartementen, 7000 m² winkelruimte en een parkeergarage met 500 plaatsen.
• Oosterenkstadion, het voetbalstadion van FC Zwolle.
• IJsselhallen, evenementenhallen.
• Odeon De Spiegel, een theater dat plaats biedt aan duizend mensen.

Monumenten

• Oorlogsmonument Zwolle, een monument in het Ter Pelkwijkpark ter nagedachtenis aan alle Zwollenaren die om zijn gekomen door oorlogshandelingen in de Tweede Wereldoorlog.
• Monument aan de Meppelerstraatweg, een monument ter nagedachtenis aan vijf inwoners van Zwolle en Zwollerkerspel die op 31 maart 1945 zijn gefusilleerd als represaille voor een verzetsdaad.
• Monument op de schietbaan Berkum, een monument dat is opgericht ter nagedachtenis aan vijf verzetsstrijders die op 13 oktober 1944 zijn gefusilleerd als represaille voor een verzetsdaad.

Kunst

Vanaf 10 april 2006 stonden in het centrum van Zwolle 25 tot 30 levensgrote koeien. Deze zijn door verschillende kunstenaars gemaakt en worden gesponsord door het bedrijfsleven. Het initiatief voor dit project kwam van de Lionsclub Zwolle-Hanzestad, die met de opbrengst van het project een gehandicaptenboerderij wil ondersteunen. Na de zomer werden de koeien geveild.

Divers

• De Witte Leeuw, oorspronkelijk een bierbrouwerij uit 1666.
• Het witte kruis, een gebouw van historische waarde door zijn lijstgevel en in het bijzonder door zijn onderpui. Deze werd in 1904 in Jugendstil opgetrokken.
• Station Zwolle, een treinstation uit 1866.

Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel Zwolle; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.