Split

Van Toerisme

Split is de grootste en belangrijkste stad in Dalmatië. De stad had in 2007 221.456 inwoners en is daarmee de tweede stad van Kroatië.

De belangrijkste industrie in Split is het toerisme, daarnaast ook visserij, wijn en chemische industrie. Het is ook een belangrijk verkeersknooppunt voor Dalmatië, doordat veel van de Dalmatische eilanden uitsluitend vanuit de haven van Split bereikbaar zijn. Het eiland Brač ligt tegenover de stad Split. Aan de westrand van het centrum ligt de beboste heuvel Marjan, met daarop enkele kerkjes, een dierentuin en een begraafplaats.

[bewerk] Geschiedenis

Het hart van Split wordt gevormd door het paleis van Diocletianus. De Romeinse keizer Diocletianus beval omstreeks het jaar 300 tot de bouw van dit paleis. Deze gebeurtenis wordt meestal beschouwd als het begin van het bestaan van de stad Split. In de 7e eeuw vestigden zich in het enorme gebouw de eerste stadsbewoners, gevlucht uit Salona (het huidige Solin), dat enkele kilometers naar het noorden lag, nadat die stad geplunderd werd door de Avaren.

Ook nu nog wordt het centrum van Split gevormd door het oude paleis, waarin huizen, winkels, markten, paleizen en kerken zijn gevestigd. Het meest beeldbepalend is wellicht de Kathedraal van Sint-Domnius, genoemd naar Domnius, de beschermheilige van de stad. Deze Rooms-katholieke kathedraal is ontstaan rondom het mausoleum van christenvervolger Diocletianus, dat nu het hart van de kathedraal is. De middeleeuwse klokkentoren, herbouwd in 1908, torent fier boven de stadsmuur uit. In 1979 werd het paleis van Diocletianus, en daarmee een groot deel van het stadscentrum, op de Werelderfgoedlijst geplaatst.

Vanaf 1420 behoorde Split tot Venetië, en in 1797 viel het toe aan Oostenrijk-Hongarije. In 1918, na de Eerste Wereldoorlog, viel Oostenrijk-Hongarije uiteen en ging Split met Dalmatië horen bij het Koninkrijk van Serviërs, Kroaten en Slovenen dat toen werd opgericht. Dit koninkrijk ging in 1929 Joegoslavië heten. Gedurende de jaren 1941 - 1943 maakte Split deel uit van Italië, maar na de Tweede Wereldoorlog kwam het weer in bezit van Joegoslavië.

Hoewel Split altijd de grootste en belangrijkste stad van Dalmatië was, is het toch nooit de hoofdstad van die regio geweest. In de Venetiaanse en Oostenrijkse tijd was Zadar de officiële hoofdstad. Sinds 1992 maakt Split deel uit van de onafhankelijke Republiek Kroatië en is de stad de hoofdstad van de provincie Split-Dalmatië.

[bewerk] Vervoer

Split is een belangrijk verkeersknooppunt in Dalmatië. Via de autosnelweg A1 staat de stad in verbinding met Zagreb; deze weg loopt naar het zuiden door tot Šestanovac en de bedoeling is dat de weg wordt verlengd tot Dubrovnik. Het verkeer richting Dubrovnik moet voorlopig nog over de bochtige tweebaans kustweg, de D8 (Jadranska Magistrala).

Split heeft een drukke haven met veerverbindingen naar veel Dalmatische eilanden, maar ook naar Ancona in Italië. Bij de haven bevindt zich het drukke busstation, vanwaar bussen naar allerlei steden in Kroatië, Bosnië en Herzegovina en West-Europa vertrekken. Achter het busstation is het veel rustigere treinstation van Split.

Het openbaar vervoer in de stad zelf en de agglomeratie vindt voornamelijk per bus plaats. Men is wel bezig een pre-metro aan te leggen, maar de voltooiing daarvan zal nog enkele jaren op zich laten wachten.

De luchthaven van Split bevindt zich bij Trogir. Naar dit vliegveld gaan directe bussen en, via de zeven Kastel-stadjes, stadsbussen. Men plant voor de toekomst een pre-metrolijn naar het vliegveld.

Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel Split; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.